Blog Details

Toplardamar Kaçağı Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Akşam saatlerinde artan bacak ağrısı, ayak bileğinde şişlik, gece krampları veya belirginleşen varisler yalnızca günün yorgunluğundan kaynaklanmayabilir. Halk arasında “toplar damar kaçağı” olarak bilinen venöz reflü, bacaklardaki kanın kalbe doğru taşınmasını sağlayan toplardamar kapaklarının görevini yeterince yapamaması sonucu gelişir. Erken dönemde önemsenmeyen şikâyetler zamanla cilt değişikliklerine ve iyileşmeyen yaralara kadar ilerleyebilir. Doğru tanı ve kişiye özel tedaviyle hastalığın ilerlemesi kontrol altına alınabilir.

Toplardamar Kaçağı Nedir?

Sağlıklı toplardamarların içinde kanın aşağıya geri dönmesini engelleyen kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıklar gevşediğinde veya hasar gördüğünde kanın bir bölümü bacaklarda geriye doğru kaçar ve birikmeye başlar. Bu duruma toplardamar kapak yetmezliği, venöz reflü veya ilerleyen hâliyle kronik venöz yetmezlik adı verilir.

Artan damar basıncı zamanla yüzeysel damarların genişlemesine, varis oluşmasına, bacaklarda şişliğe ve ciltte bozulmaya neden olabilir. Her varis hastasında ileri düzey damar kaçağı bulunmayabilir; kesin değerlendirme muayene ve renkli Doppler ultrasonografi ile yapılır.

Bacakta Toplardamar Kaçağı Belirtileri Nelerdir?

Şikâyetler genellikle uzun süre ayakta kalındığında, sıcak havalarda veya günün ilerleyen saatlerinde belirginleşir. Dinlenmek ve bacakları yukarı kaldırmak yakınmaları geçici olarak azaltabilir.

Toplardamar kaçağında görülebilen başlıca belirtiler şunlardır:

• Bacaklarda ağrı, ağırlık ve dolgunluk hissi
• Ayak bileği ile baldır çevresinde şişlik
• Belirginleşmiş, kıvrımlı varis damarları
• Gece krampları, yanma ve kaşıntı
• Ayak bileği çevresinde kahverengi renk değişikliği
• Ciltte kuruluk, sertleşme veya egzama
• İleri aşamada geç iyileşen bacak yaraları

Şikâyetlerin şiddeti ile görünen varislerin büyüklüğü her zaman aynı olmayabilir. Dışarıdan az sayıda damar görülmesine rağmen belirgin venöz yetmezlik bulunabilir.

Toplardamar Kapak Yetmezliği Neden Olur?

Ailede varis veya venöz yetmezlik öyküsünün bulunması önemli risk faktörlerinden biridir. Yaşın ilerlemesiyle damar duvarı ve kapakçıkların yapısı da zayıflayabilir.

Uzun süre ayakta durmayı ya da hareketsiz oturmayı gerektiren işler, fazla kilo, gebelik, hormonal değişiklikler ve yetersiz hareket toplardamar basıncını artırabilir. Daha önce geçirilmiş derin ven trombozu ise damar kapaklarında kalıcı hasar oluşturarak venöz yetmezliğe yol açabilir.

Toplardamar Kaçağı Nasıl Anlaşılır?

Tanının ilk aşaması Kalp ve Damar Cerrahisi muayenesidir. Bacaklardaki damarlar, şişlik, cilt değişiklikleri ve varsa yaralar değerlendirilir. Ardından çoğunlukla venöz renkli Doppler ultrasonografi uygulanır.

Doppler ultrason ile kanın akış yönü, kaçağın bulunduğu damar, reflünün süresi ve pıhtı ihtimali incelenir. Ağrısız ve radyasyon içermeyen bu yöntem, uygun tedavinin belirlenmesinde temel rol oynar.

Toplardamar Kaçağı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi; kaçağın bulunduğu damara, hastalığın evresine, şikâyetlere ve ultrason bulgularına göre planlanır. Her hastanın ameliyat veya girişimsel işleme ihtiyacı yoktur.

Erken evrede düzenli yürüyüş, kilo kontrolü, uzun süre hareketsiz kalmamak ve dinlenirken bacakları yükseltmek yakınmaları azaltabilir. Uygun basınçtaki varis çorabı şişlik ve ağrının kontrolüne yardımcı olabilir. Ancak varis çorabı seçimi doktor değerlendirmesiyle yapılmalı; dolaşım problemi bulunan kişiler gelişigüzel çorap kullanmamalıdır.

Belirgin venöz reflü ve şikâyet varlığında uygulanabilecek başlıca yöntemler şunlardır:

• Endovenöz lazer veya radyofrekans: Kaçak bulunan damar, ince bir kateter yardımıyla içeriden kapatılır.
• Damar yapıştırıcısı: Uygun hastalarda problemli damar tıbbi yapıştırıcı kullanılarak devre dışı bırakılır.
• Köpük skleroterapisi: İlaçlı köpük damar içine verilerek belirli varislerin kapanması sağlanır.
• Mini flebektomi: Cilt yüzeyindeki belirgin varisler küçük girişlerden çıkarılır.
• Cerrahi tedavi: Günümüzde daha seçilmiş ve özel durumlarda tercih edilir.

Kapatılan yüzeysel damarın görevini sağlıklı damarlar üstlenir. Güncel yöntemlerin önemli bir bölümü küçük girişlerle uygulanabilir ve hastalar çoğunlukla aynı gün günlük yaşamlarına dönebilir. Uygun yöntem yalnızca Doppler bulguları görüldükten sonra belirlenmelidir. vascular.org

Toplardamar Kaçağı Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Hastalık bazı kişilerde yıllar içinde yavaşça ilerleyebilir. Sürekli yüksek damar basıncı; şişliğin kalıcı hâle gelmesine, cilt renginin koyulaşmasına, egzama benzeri değişikliklere ve venöz ülser adı verilen yaralara neden olabilir. Varis damarlarında kanama veya yüzeysel pıhtı gelişmesi de mümkündür.

Tek bacakta aniden gelişen şişlik, kızarıklık, ısı artışı ve ağrı pıhtı açısından değerlendirilmelidir. Bu belirtilere ani nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Toplardamar Kaçağı İçin Hangi Doktora Gidilir?

Bacakta damar kaçağı, varis, şişlik ve venöz yetmezlik şikâyetleri için Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanına başvurulmalıdır. Prof. Dr. Hakkı Kazaz tarafından yapılacak muayene ve Doppler değerlendirmesi sonrasında hastalığın evresi belirlenerek kişiye özel takip veya tedavi planı oluşturulabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Toplardamar Kaçağı Kendiliğinden Geçer Mi?

Hasar gören toplardamar kapakları çoğunlukla kendiliğinden eski işlevine dönmez. Yaşam tarzı düzenlemeleri belirtileri azaltabilir ancak mevcut kaçağın kontrol edilmesi gerekir.

Toplardamar Kaçağı Kalbi Etkiler Mi?

Bacaklardaki yüzeysel venöz reflü doğrudan kalp kapağı hastalığı anlamına gelmez. Ancak bacak şişliğinin kalp, böbrek ve başka hastalıklardan ayrılması önemlidir.

Toplardamar Kaçağı Ameliyatsız Tedavi Edilebilir Mi?

Uygun hastalarda lazer, radyofrekans, yapıştırıcı veya köpük tedavisi gibi küçük girişimsel yöntemler kullanılabilir. Yöntem seçimi damar haritasına göre yapılır.

Toplardamar Kaçağı Tekrarlar Mı?

Tedavi edilen damar kapanabilir; ancak zaman içinde başka damarlarda yetmezlik gelişebilir. Düzenli kontrol ve risk faktörlerinin yönetilmesi önemlidir.

Toplardamar Kaçağı Yürümeye Engel Midir?

Çoğu hasta yürüyebilir ve düzenli yürüyüş baldır kaslarının kanı yukarı pompalamasına yardımcı olur. İleri hastalıkta egzersiz planı doktora danışılmalıdır.

Toplardamar Kaçağı Tedavisi Sonrası Varis Çorabı Gerekir Mi?

Çorabın gerekip gerekmediği, basınç derecesi ve kullanım süresi uygulanan yönteme ve hastanın durumuna göre değişir.

Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; tanı ve tedavi için doktor muayenesi gereklidir.